TS Trần Đình Thiên: Cần chấm dứt thu hút FDI đại trà

.
Kinh tế / Doanh nghiệp
TS Trần Đình Thiên: Cần chấm dứt thu hút FDI đại trà (Doanh nghiệp) - Chính sách thu hút FDI của Việt Nam hầu như chỉ chạy theo số lượng. Đã đến lúc cần chấm dứt thu hút FDI một cách đại trà.
  • Việt Nam biệt đãi FDI: Giảm của cải quốc gia
  • Biệt đãi FDI: Việt Nam kém Thái Lan vì thiếu...

Đề cập đến vấn đề thu hút FDI vào nền kinh tế Việt Nam, các chuyên gia kinh tế cho rằng cần có cách nhìn khác về vấn đề này.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, không phải chúng ta bác bỏ, loại bỏ các doanh nghiệp FDI mà là cần thay đổi chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài.

TS Tran Dinh Thien: Can cham dut thu hut FDI dai tra
Chính sách thu hút FDI của Việt Nam hầu như chỉ chạy theo số lượng

"Kinh tế Việt Nam không thể dựa mãi vào thu hút đầu tư FDI ồ ạt, đại trà. Không để tình trạng ai vào cũng chấp nhận. Cần chấm dứt tình trạng thu hút FDI với ưu đãi kéo dài hàng chục năm; thu hút để lập thành tích, để lấp đầy các khu công nghiệp bằng mọi giá.

Đã đến lúc đặt ra chiến lược thu hút vốn đầu tư theo hướng: Kinh tế Việt Nam phát triển thông qua chuyển sang “đi săn” các nhà đầu tư có năng lực, đẳng cấp. Như vậy sẽ không còn cảnh dễ dãi được mãi trong thu hút FDI như trước đây.

Cần đặt ra những điều kiện về trình độ công nghệ, chuyển giao công nghệ cao. Từ việc xác định rõ mục tiêu đó, sẽ tiến tới đặt ra những vấn đề liên quan đến ai sẽ là người giúp thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế chất lượng cao", PGS.TS Trần Đình Thiên khuyến nghị trên báo Tiền phong.

Chia sẻ với quan điểm này, trước đó, GS Trần Văn Thọ, Đạ học Waseda, Tokyo đã thẳng thẳn cho rằng, tuy FDI có vị trí trong đầu tư và trong GDP nhưng về chất, có thể nói Việt Nam đã không thành công trong chiến lược dùng FDI để phát triển kinh tế.

Vị chuyên gia chỉ ra rằng, những nước thành công trong việc thu hút FDI thường có một số điểm chung:

Thứ nhất, FDI phải được đặt trong một chiến lược phát triển kinh tế hoàn chỉnh trong đó quy định những ngành, những lĩnh vực cần thu hút FDI. Thông thường những ngành doanh nghiệp trong nước chưa có khả năng đầu tư nhưng xét thấy đó là những ngành có lợi thế so sánh trong tương lai và thị trường thế giới đang lớn mạnh, lãnh đạo phải tích cực tiếp thị để kêu gọi FDI vào những ngành đó và khi nước ngoài đến đầu tư thì theo dõi, tạo điều kiện để các dự án đó phát triển thành công. Trong dài hạn lợi thế so sánh cũng thay đổi và những ngành cần phát triển cũng thay đổi.

Do đó, để chuyển dịch cơ cấu công nghiệp lên cao, chiến lược thu hút FDI cũng phải thường xuyên thay đổi theo hướng khuyến khích doanh nghiệp nước ngoài ngày càng đầu tư vào các ngành có giá trị gia tăng cao hơn, có hàm lượng công nghệ và tri thức nhiều hơn. Mặt khác những ngành mà doanh nghiệp trong nước có thể hoặc có khả năng sẽ đầu tư thì phải hạn chế FDI hoặc cho phép FDI với điều kiện liên doanh với doanh nghiệp trong nước.

Thứ hai, nói chung dù trong lĩnh vực nào cũng nên khuyến khích, tạo điều kiện để các dự án FDI lập ra theo hình thức liên doanh với doanh nghiệp trong nước vì liên doanh mới tạo điều kiện cho công ty trong nước tiếp cận trực tiếp với công nghệ và tri thức kinh doanh tiên tiến, và sau này sẽ làm chủ được công nghệ và kinh doanh.

Hình thái liên doanh hay 100% vốn nước ngoài tùy thuộc nỗ lực, khả năng thương lượng của quan chức phụ trách thẩm tra các dự án FDI. Một vấn đề nữa là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước. Nếu nguồn lực kinh doanh của doanh nghiệp trong nước không mạnh thì khả năng lập liên doanh với nước ngoài rất nhỏ.

Thứ ba, để công nghệ và tri thức kinh doanh của doanh nghiệp FDI lan tỏa từ dự án FDI sang các khu vực khác của nền kinh tế, cần có chính sách thúc đẩy sự liên kết hàng dọc giữa FDI với các công ty trong nước. Nghĩa là phải khuyến khích các dự án FDI tích cực dùng nguyên liệu và các sản phẩm phụ trợ sản xuất trong nước, qua đó doanh nghiệp có vốn nước ngoài sẽ chuyển giao công nghệ, truyền đạt tri thức, chỉ đạo quản lý để các công ty trong nước cung cấp hàng đủ chất lượng và với giá thành thích đáng.

Để đồng thời vừa thu hút FDI vừa tăng hiệu quả lan tỏa của FDI đến các khu vực khác của nền kinh tế, chính phủ các nước nhận FDI phải có chính sách phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ, nâng đỡ các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tiếp cận vốn và thông tin thị trường, trong việc giảm phí tổn về hành chánh, v.v...

"Việc thu hút FDI là cả một nghệ thuật đòi hỏi người lập chính sách và quản lý FDI phải cố gắng không ngừng, phải quan tâm đến sự phát triển của doanh nghiệp trong nước thì FDI mới có hiệu quả tích cực đối với quá trình phát triển kinh tế. Có thể gọi đó là 3 tiêu chí để đánh giá thành quả thu hút FDI của một nước", GS Trần Văn Thọ nhấn mạnh.

Chuyên gia kinh tế Bùi Trinh cũng lưu ý, phải có ràng buộc  chứ không phải cứ FDI là vào bằng mọi giá và muốn gì được đó. Quan trọng hơn là phải tạo một sân chơi bằng phẳng giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.

"Giữa các khu vực sở hữu với nhau phải được ưu đãi như nhau thì mới gọi là thị trường. Còn chơi kiểu ăn gian cho không hàng xóm rồi “bóp” người trong nhà thì để được gì?", ông đặt câu hỏi.

Minh Thái

-->
adasia-->
Nguồn: baodatviet.vn